تبلیغات
جامعه‌شناسی اطلاعات - مارکس-ارزش مبادله-اطلاعات
Sociology of Information

مارکس-ارزش مبادله-اطلاعات

شنبه 18 اسفند 1397 04:06 ب.ظ

نویسنده : مهدی شقاقی
چند وقت پیش بعد از مدت‌ها مجدداً کتاب "گروندریسه" مارکس را دست گرفتم و شروع به خواندن کردم. این بار احساس می‎کنم درک روشن‎تری از نوشته‎های او دارم و کمی بهتر آن را می‎فهمم. آنچه در ذیل می‎آید برش بسیار کوتاهی است از مفهوم ارزش مبادله در مقابل ارزش استفاده و اینکه امروز آیا ارزش مبادله‎ اطلاعات بدان بیشتر ارزش می‎دهد یا ارزش استفاده‎اش. در ضمن باید عرض کنم که "گروندریسه (طرح پایه)" به ترجمۀ باقر پرهام و احمد تدین در سال 1363 توسط نشر آگاه در دو جلد به چاپ رسیده که نمی‌دانم چرا دیگر آن را تجدید چاپ نمی‌کند.
ارزش مبادله از نظر مارکس ارزشی است که به‎واسطۀ مبادله‎پذیری یک کالا با پول بدان تعلق می‎گیرد. پول قبل از تقسیم کار و نظام کار مزدی بیشتر جنبه واسطۀ مبادله را داشته است و زمانی به یک "ارزش در خود" و مناسب برای انباشت سرمایه تبدیل شده که توانسته به درد مبادلۀ کار هم بخورد یعنی زمانی که کار نیز با پول به‎طور گسترده و نظام‎مند مبادله شده است. در گردش کالا-پول-کالا-پول-...-پول-...-... آنقدر دامنۀ گردش بلند می‌شود که اینکه پول واسطه تبادل کالاست یا کالا واسطۀ تبادل پول، نامعلوم و بی‌معنا می‌شود و طوری می‎شود که گویی کالا واسطه تبادل پول است. لذا هر چه را بتوان زودتر و راحت‌تر به پول تبدیل کرد ارزش مبادله‌‌ای آن بالاست و به همین دلیل ارزش خاصی ورای ارزش مصرف‌اش دارد. شما یک کتاب مقدس را با یک آی‌پد مقایسه کنید. کدام یک ارزشمندتر است؟ البته کتب مقدس ارزش مصرفی بالایی دارند ولی ارزش مبادله آنها بسیار پایین است اما برعکس، آی پد ارزش مصرفی‌اش بدان اندازه نیست اما ارزش مبادله بالایی دارد. در واقع یکی از دلایل کم ارزش بودن کتاب در جوامع سرمایه زده‎ای مثل ایران همین است. پس نقش گردش در اینجا کلیدی است. کلید معمای ارزش در مبادله است. قبل از موسسه اطلاعات علمی گارفیلد، ارزش استفاده از اطلاعات جای خود را به ارزش مبادله نداده بود. کار گارفیلد در واقع بخشیدن ارزش مبادله به مقاله از طریق اهمیت‎دهی به گردش‎پذیری آن بوده است. با وجود این موسسه و معیارهایش، مقاله‌ای با ارزش‌تر است که گردش بیشتری داشته باشد. گردش بیشتر برای نویسنده، صاحبان مجله، سردبیر، هیئت تحریریه، و صاحب پایگاه و همۀ صاحب جمعی و نظام تولید و مصرف مقاله پول می‌آفریند و باعث افزایش ثروت می‌شود. لذا تقدم ارزش مبادله به ارزش استفاده که از ویژگی‌های نظام سرمایه است و کلیدواژه آن نیز گردش است، سایه شوم خود را اینگونه روی علم گسترده و آن را بی‌مصرف کرده است.



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 18 اسفند 1397 04:44 ب.ظ