تبلیغات
جامعه‌شناسی اطلاعات - عصر جدید: نمایش دادن بدن به نگاه‌های خیره
Sociology of Information

عصر جدید: نمایش دادن بدن به نگاه‌های خیره

دوشنبه 16 اردیبهشت 1398 11:30 ب.ظ

نویسنده : مهدی شقاقی

به واقع می‌توان اعتراف کرد که سال‌ها پیش، فوکو در «تاریخ سکسوالیته» نمایش بدن در برابر نگاه‌های خیره را به عنوان یکی از ویژگی‌های علم و دیسیپلین‌های علمی و هنری مدرن پیش‌بینی کرده بود. فوکو در تاریخ سکسوالیته می‌گوید هدف علم مدرن، اساساً پیدا کردن راه‌حل‌های قطعی برای بیماری‌های جسمی، روانی، ناتوانی‌های جسمی و روحی، مشکلات رفتاری، ضعف‌های مهارتی و بهبود زندگی بشر با تولید ابزارهای جدید و غیره نیست بلکه هدف پنهان، حتی از چشم عاملان ساخت ابزار و کنشگران علمی و فرهنگی و هنری، به محضر خویش کشاندن سوژه‎ها و نگریستن به آنها تحت نگاه‌های خیره برای نظارت دائمی و مراقبۀ همیشگی، و قرار دادن آنها تحت اتوریته و قدرت تماشاگران است. لذا او علم پزشکی، روانشناسی، مشاوره، تکنولوژی آموزشی، تکنولوژی اطلاعات، علوم مهندسی از جمله مهندسی صنایع و غیره را در واقع علومی می‎داند که هدفشان به محضر دائمی خویش کشاندن سوژه‌ها و قرار دادن آنها تحت نگاه‌های خیره و تماشا کننده مراجع قدرت است تا به واسطه همین نگاه خیره، اتوریته تماشاگر بر تماشا شونده اثبات گردد و برای همیشه به سوژه تحت نظر و ذیل قدرت او تبدیل شود. از نظر فوکو، سنت دیرینه اعتراف گیری مسیحی اینگونه خود را در علم مدرن بازتولید کرده است. در واقع این روش‌های به محضر تماشای خویش کشاندن، صور‌ت‌های علمی اعتراف گیری مسیحی و صرافی ذهن است.

 

اما نام برنامه عصر جدید برای این ویژگی منحصر به فرد عصر جدید ناخودآگاه خیلی خوب انتخاب شده است! عصر جدید در واقع عصر به محضر خویش طلبیدن سوژه‌ها و قرار دادن آنها زیر نگاه خیره است. عصر مراقبت و نظارت و اثبات اتوریته از طریق به نمایش کشاندن سوژه‎ها و تبدیل کردن آنها به موضوع دائمی مطالعه و بررسی است. همانطور که امروزه علم پزشکی مدرن، بدن سوژه‌ها را تبدیل به ابژه دائمی نظارت و مراقبت کرده و آنها را به موضوع مطالعه دائمی تبدیل نموده و مراقبت شدن دائمی آنها را طلب می‎کند، هنر مدرن نیز برای اثبات علمی بودن خویش همین رویه را پیش گرفته و می‌خواهد افراد را به موضوع دائمی نظارت، مراقبت و مطالعه تبدیل کند و بدن آنها را ابژه همیشگی نمایش گرداند. انسان بی‌پناه و بی نوای مدرن که به جز نیروی کارش برای او هیچ سرمایه دیگری باقی گذاشته نشده است، باید این نیرو را تحت نظارت، تماشا، نظارت و مراقبت دائمی مراجع قدرت قرار دهد و از اکنون یاد بگیرد که سوژه بودن او وابسته به تماشاگری، دیده شدن و تحت اتوریته مراجع قدرت بودن است. یاد بگیرد که انسان بودن و دیده شدن او وابسته به این است که ذیل اقتدار مراجع قدرت باشد و با نمایش دادن خود، نظر رأفت‎آمیز آنها را برای مصرف کردن بدنش جلب کند. فقط در این صورت است که می‎تواند نیروی کارش را به وسیله امرار معاش تبدیل کند و فقط در این صورت است که می‎تواند به رسمیت شناخته شود. بگذریم که این روش استثمار جدید علاوه بر اثبات اتوریته، کسب سود دائمی را هدف قرار داده است و مراقبت و تماشا را به یک امر دائمی برای پول سازی تبدیل کرده است. این یک موج جدید و عصر جدید است و امروزه شاهدیم که در همۀ عرصه‌ها، بساط پنل‌های تماشاگری خیره جهت تبدیل کردن افراد به ابژه دائمی مراقبت، بررسی، و آموزش برای کسب سود دائمی پهن شده است.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: سه شنبه 17 اردیبهشت 1398 12:07 ق.ظ