Sociology of Information

چیستی ابزار، فن (تکنیک)، و روش

چهارشنبه 2 مهر 1399 04:10 ب.ظ

نویسنده : مهدی شقاقی

سپهر اطلاعات در مدرنیته متأخر مملو از نوشته‌هایی است که بر اساس یک ابزار، روش یا تکنیک یا مجموعه‌ای از آنها تولید شده‌اند و بسیاری از افراد، در دسته‌بندی آنها دچار مشکل منطقی می‌شوند. ابزار بعد ملموس و کالایی دارد: چیزی که می‌توان در دست گرفت و از آن بهره برد. مثلاً پرسشنامه یک ابزار است. اما فن یا تکنیک، جنبۀ مهارتی دارد و عبارت است از مهارتی برای به کار گرفتن ابزار. بنابراین گردآوری اطلاعات با ابزار پرسشنامه به تکنیک‌هایی نیاز دارد. مثلاً تکنیک ارسال، توضیح، ارتباط، هم‌فکری، جذب و همراه‌سازی مخاطب برای پاسخگویی. مصاحبه هم یک تکنیک یا فن است و ما معمولاً از فن مصاحبه صحبت می‌کنیم: تکنیکی برای به حرف کشیدن طرف مقابل و همراه کردن او برای دست یافتن به محتوای دانسته‌هایش، پس ذهنش، یا به آستانه‌ای که نسبت به آن مقاومت نشان می‌دهد. مصاحبه جنبه ابزاری هم می‌تواند داشته باشد. مثلا اگر ما سوالات پرسشنامه را به صورت نیمه ساختاریافته، روی کاغذ یا روی یک واژه پرداز، با ترتیبی خاص، وارد کنیم، در واقع یک ابزار ساخته ایم که جنبه ملموس دارد. جنبه ابزاری مصاحبه با جنبه تکنیکی آن کاملا متفاوت است زیرا مصاحبه از طریق ارسال سوالات باز به پاسخ دهنده، بسیار متفاوت از گفتگو با اوست. اولی ابزاری است و دومی تکنیکی. اما روش چیزی فراتر از ابزار یا فن است. روش، اشاره به گام‌هایی دارد برای دست‌یابی به حقیقت. البته ممکن است برای ساخت آن ابزار (کالا) یا انتظامبخشی به یک تکنیک نیز از روش (گام‌های منظم برای نیل به حقیقت) استفاده شده باشد. علم مدرن، اصالتش را از "روش" دارد. روش، به گام‌های مداومی برای رسیدن به حقیقت اشاره دارد و تکنیک‌ها و ابزارها را راهبری می‌کند. لذا کل مراحل یک پژوهش با یک روش هدایت می‌شود و برای راهبری آن روش ما از ابزارها یا تکنیک‌های مختلفی در گام‌های مختلف استفاده می‌کنیم.

 


ادامه مطلب

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: چهارشنبه 2 مهر 1399 05:09 ب.ظ



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات